Ana içeriğe atla

Mikrobiyota

Mikrobiyota, %95'i bağırsaklarımızda bulunan canlı mikroorganizmalar tarafından oluşur ve  tüm vücudumuzla ilişki halindedir. Bağırsakta yerleşme ve çoğalma yerlerinde farklılık gösteren organizmaların sayıları da oldukça fazladır.
Hem sinirsel hem de hormonal etkileri ile doğrudan bağırsak ve beyin arasındaki ilişkinin sebebi bu canlılardır. Sağlıklı bir bağırsak, sağlıklı bir hayat!

Bağırsaklarda mikrobik dengeyi sağlayan organizmalar olarak tanımlayabileceğimiz probiyotiklerin kelime anlamı ‘yaşam için’dir. Anksiyete, depresyon, kaygı, stres gibi durumlarda ve obezite, diyabet, astım gibi alerjik hastalıkların tedavisinde olumlu etkileri vardır. Aynı zamanda kabızlık ve irritable bağırsak sendromuna iyi gelir. Kanser riskini azaltır. Serum kolesterol düzeyini düşürür. 
Probiyotik mikroorganizmaların bağırsakta çoğalmasında prebiyotikler görev alır.

Bağırsaklarımızda hep fayda sağlayan mikroorganizmalardan bahsettik fakat maalesef zararlı (patojen) mikroorganizmalar da bulunmakta. İyi haber, faydalı ya da zararlı mikroorganizmaların sayısını ve üstünlüğünü belirlemek çoğu zaman sizin elinizde.

Mikrobiyotayı Olumsuz Etkileyen Faktörler
  • Sezaryen doğum
  • Anne sütü ile beslenmenin gerekenden az olması
  • Gerek olmadığı halde artan antibiyotik kullanımı
  • Aşırı hijyen
  • Lifli ve fermente gıdaların az tüketimi
Besinsel Probiyotik Kaynaklarına Örnekler
  • Kefir
  • Tarhana
  • Boza
  • Şalgam (Bireysel düşünülmeli, kimi bireyleri oldukça fazla rahatsız edebilir.)
  • Turşu (Tüketim miktarı makul olmalı, içerisindeki tuz miktarına dikkat edilmelidir.)
  • Bazı peynir türleri (Mozzarella gibi)
Besinsel Prebiyotik Kaynaklarına Örnekler
  • Yer elması
  • Muz
  • Ceviz
  • Mercimek
Not: Probiyotik besinlerin, mide pH'ına, safra tuzlarına ve pankreas sıvısına karşı dayanıklı olması gerekir. Bu yüzden fermante ürünlerin yapım aşamasındaki koşullar oldukça önemlidir.

  • Yoğurt (Literatürde probiyotik kaynağı olarak geçmez. Zayıf probiyotik olarak yer almaktadır. Çünkü sindirim sistemi enzimlerine karşı dirençli olmadığı için kolona ulaşamaz. Evet bağırsağa oldukça faydası vardır. Fakat literatürde probiyotik değil, postbiyotiktir. Postbiyotiklerde vücutta probiyotik kadar işe yarar. 
Detaylı bilgi için diyetisyene başvurun.
Mikrobiyotanız ve siz sağlıkla kalın.
Dyt. Nilsu Yörükeren

Baysal, A. (2014). Beslenme, Ankara.

Karaismailoğlu, S. (2018). Beyinde Ararken Bağırsakta Buldum. Ankara.

Bueno, F.G., Francisco, F.A.,  Freitas Mathias, P.C., Gomes, R.M.,  Jumior, M.D., … Schamber, C.R. Maternal diet-induced obesity during suckling period programs offspring obese phenotype and hypothalamic leptin/insülin resistance. The Journal of Nutritional Biochemistry. 2018; 61: 24-32. https://doi.org/10.1016/j.jnutbio.2018.07.006 .

Ferrer, M., Méndez-García, C., Rojo, D., Barbas, C., & Moya, A. (2017). Antibiotic use and microbiome function. Biochemical Pharmacology, 134, 114–126. doi:10.1016/j.bcp.2016.09.007.

Karagas, M.R., Mueller, N.T., Singh, S. Charting the maternal and infant microbiome: What is the role of diabetes and obesity in pregnancy?. Curr Diab Rep. 2017 ; 17(2): 11. doi: 10.1007/s11892-017-0836-9.

Brahm, P., & Valdés, V. (2017). Beneficios de la lactancia materna y riesgos de no amamantar. Revista Chilena de Pediatría, 88(1), 07–14. doi:10.4067/s0370-41062017000100001.

Abraham, B. P., & Quigley, E. M. M. (2017). Probiotics in Inflammatory Bowel Disease. Gastroenterology Clinics of North America, 46(4), 769–782. doi:10.1016/j.gtc.2017.08.003.

Fijan, S. (2014). Microorganisms with Claimed Probiotic Properties: An Overview of Recent Literature. International Journal of Environmental Research and Public Health, 11(5), 4745–4767. doi:10.3390/ijerph110504745.

Shiby, V. K., & Mishra, H. N. (2013). Fermented Milks and Milk Products as Functional Foods—A Review. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 53(5), 482–496. doi:10.1080/10408398.2010.547398.

Ortakci, F., Broadbent, J. R., McManus, W. R., & McMahon, D. J. (2012). Survival of microencapsulated probiotic Lactobacillus paracasei LBC-1e during manufacture of Mozzarella cheese and simulated gastric digestion. Journal of Dairy Science, 95(11), 6274–6281. doi:10.3168/jds.2012-5476.

Leite, A. M. de O., Miguel, M. A. L., Peixoto, R. S., Rosado, A. S., Silva, J. T., & Paschoalin, V. M. F. (2013). Microbiological, technological and therapeutic properties of kefir: a natural probiotic beverage. Brazilian Journal of Microbiology, 44(2), 341–349. doi:10.1590/s1517-83822013000200001.

Tokatlı, M., Gülgör, G., Bağder Elmacı, S., Arslankoz İşleyen, N., & Özçelik, F. (2015). In VitroProperties of Potential Probiotic Indigenous Lactic Acid Bacteria Originating from Traditional Pickles. BioMed Research International, 2015, 1–8. doi:10.1155/2015/315819.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Vejetaryen-Vegan Beslenme

Bazen felsefi düşünce ile bazen popülerlik ya da çeşitli sebepler ile vejetaryen beslenme ilkelerini benimseyenler, bu yazı sizin için! Vejetaryen beslenme anlayışının da kendi içinde bazı besin gruplarını tüketip/tüketmeme tercihine göre farklı alt grupları var.  Et/tavuk/hindi/balık tüketmeyip, süt ürünlerini ve yumurtayı tüketen lakto-ovo vejetaryenler. Et, balık ve yumurta tüketmeyip, sadece süt ürünlerini tüketen   lakto-vejetaryenler. Et, balık, süt ürünlerini tüketmeyip, yumurta tüketen  ovo-vejetaryenler. Et ve tavuk/hindi tüketmeyip; balık, süt ürünleri ve yumurta tüketen pesketaryenler. Sadece kırmızı et tüketmeyen ve sınırlı sayıda beyaz et, yumurta, süt tüketen  yarı vejetaryenler. Et/tavuk/balık/yumurta/süt ürünleri ve bu ürünleri içeren yiyecekleri tüketmeyen veganlar. Ve sadece bitkilerin ve ağaçların meyvelerini tüketenler (fruitarianlar). Vejetaryen beslenme ilkeleri kan basıncının yükselmesini önleyerek hipertansiyon, iskemi...

Balık Mevsimi

Herkese iyi günler. Akşam yemeğini planladınız mı? Bir önceki gönderimizde mevsiminde gıda tüketmenin önemine değinmiştik. Çipura ve palamut balıklarının en lezzetli olduğu zaman Ekim ayıdır. O halde akşam yemeği için ızgara çipura gelsin. ( Buğulama ya da ızgara doğru pişirme tekniklerindendir.)  Ee gelirken omega-3’ ü getirsin. Unutulmamalıdır ki, dünyada en çok kabul gören Akdeniz Diyetinin beslenme ilkeleri arasında omega-3; yaşamsal faaliyetler ve birçok hastalıktan (diyabet, kanser, kardiyovasküler hastalıklar, karaciğer hastalıkları, inflamatuar hastalıklar, Alzheimer hastalığı, demans, depresyon, nörolojik hastalıklar) korunma ve bu hastalıkların tedavilerinde oldukça önemli bir yere sahiptir. Hazır balık mevsimindeyken haftada 2-3 öğün, diğer mevsimlerde haftada 1 öğün balık tüketmekte fayda var.  Sağlıkla Kalın Dyt. Nilsu Yörükeren Urquiaga, I., Echeverría, G., Dussaillant, C., & Rigotti, A. (2017).  Origen, componentes y posibles mecanism...