DASH Diyeti/ Hipertansiyonda Tıbbi Beslenme Tedavisi

DASH diyeti yüksek tansiyonu (hipertansiyonu) önlemek ya da tedavi etmeye yardımcı olmak için yaşam boyu sağlıklı beslenmeyi hedefleyen bir diyet modelidir. Tuzu (sodyumu) azaltıp; kalsiyum, magnezyum, potasyumdan zengin (patates, muz, balık, şeftali, barbunya, bezelye, badem, domates gibi) olan besinlerin yer aldığı, antioksidan ve posası yüksek, az yağlı beslenme planı ilkelerini benimser. 

DASH diyetinde, bireyler için günlük 1500-2400 mg/gün sodyum önerilir. 1 mg tuz = 400 mg sodyum içerir. Bu sebeple günde maksimum 1 çay kaşığı tuz önerilir. 

Bireylerin günlük enerji ihtiyaçlarına göre porsiyon miktarları farklılık gösterse de, en az 3-4 porsiyon meyve ve yine en az 3-4 porsiyon sebze beslenme planına dahil edilir. 

Tüm bunların yanında;

• Tuzsuz peynir ve tuzsuz ekmek tercih edilmelidir.
• Yemeklerde zeytinyağı kullanılmalıdır. 
• Protein gereksinimi için bitkisel proteinler (kurubaklagiller) beslenme planınızda oldukça önemli bir rol oynar. 
• Kavrulmuş/tuzlanmış kuruyemişler yerine çiğ kuruyemişler tercih edilmelidir.
• Gıdaların etiketlerini oldukça dikkatli okuyunuz. Sodyum miktarlarına dikkat ediniz.
• Tatlı bisküviler de tuz içerir. Mutlaka etiketine bakınız. 
• Galeta unu, kraker, mısır gevreği, patlamış mısır tuz içerdiğinden tercihen tüketilmemeli ya da tüketimi sınırlandırılmalıdır.
• Et veya sebze çeşnileri ekstra tuz içerdiğinden tercih edilmemelidir. 
• Konserve gıdalardan ve hazır salçaları tüketmekten kaçınılmalıdır.
• Pastırma, jambon, salam yerine taze ve yağsız et/tavuk/balık tercih edilmelidir.
• Turşu, salamura, zeytin, soda veya soya sosu tansiyonu etkiler. Soda tercihinizi sodyum oranı düşük markalardan yana kullanmanızı, yemekleri tatlandırmak adına biber, limon ve baharatları kullanmanızı öneririm.
• Aromalı makarna ve pirinç tercih edilmemelidir.
• Kafeinli gıdaların tüketimine dikkat edilmelidir.
• Hazır çorbalar yerine ev yapımı çorbalar tercih edilmelidir.
• Sakatatlardan uzak durulmalıdır.

Diyet tedavisinin yanında;

• Fiziksel aktiviteyi arttırmak
• Alkol tüketmemek
• Stresi kontrol edip, yönetmek
• Sigara kullanmamak
• 6-8 saat uyumak önerilir.

Sağlıkla Kalın

Dyt. Nilsu Yörükeren

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482514/

Ozemek, C., Laddu, D. R., Arena, R., & Lavie, C. J. (2018). The role of diet for prevention and management of hypertension. Current Opinion in Cardiology, 33(4), 388–393. doi:10.1097/hco.0000000000000532.

Bavelloni, A., Piazzi, M., Raffini, M., Faenza, I., & Blalock, W. L. (2015). Prohibitin 2: At a communications crossroads. IUBMB Life, 67(4), 239–254. doi:10.1002/iub.1366.