Romatoid Artrit ve Tıbbi Beslenme Tedavisi

Romatoid artrit otoimmün karakterli, sebebi henüz bilinmeyen, genellikle önce el ve ayak eklemlerinde şekil bozuklukları ve şişme ile karakterize olan ilerleyici bir hastalıktır. 
Eklemlerde iltihaplı hücreler toplanır ve dokulara zarar verecek maddeler salınır. Özellikle 20-60 yaşları arasında, ailesel olarak yatkınlığı olan ve çevresel koşullardan etkilenen görülme sıklığı en yüksek inflamatuar artrittir. Kadınlarda erkeklere göre 2-3 kat daha fazla görülür.

Çok sayıda çalışma, diyetin, immün yanıtı doğrudan etkileyebileceğini, enflamatuar süreçleri uyaran veya inhibe ettiğini doğrulamaktadır. Beslenme tedavisinde akdeniz diyeti ilkeleri benimsenir. Akdeniz diyetine ek olarak glutensiz vejeteryan diyet modeli kullanılır fakat çalışmalarda kişilerin devamlılığını sağlayamadığı diyet modeli olmuştur.

Akdeniz diyetinde kullanılan zeytinyağı inflamatuar belirteçlerin azalması ve oksidatif stresi azaltan etkileri gözlenmiştir. Zeytinyağına ek olarak çuha çiçeği yağının ve keten tohumu yağının da içerdiği alfa linolenik asit içeriği ile inflamasyonu (iltihabı) azaltır.

Yaban mersini, ahududu ve çilek gibi kırmızı meyveler, antioksidan anti-enflamatuar ve analjezik etkileri olan biyoaktif bileşikler bakımından zengindir. Çalışmalarda artritin beraberinde getirdiği ağrı ve iltihabı azalttığı bildirilmiştir. Baharatlardan curcumin içeren zerdeçal ve kapsaisin içeren karabiberin ağrı ve inflamasyona karşı olumlu etkisi vardır. Yine probiyotik ve prebiyotik içeren besinlerin inflamatuar sürece olumlu etkisi vardır. Çalışmalarda E vitamini içeren besinlerin (badem yüksek miktarda E Vitamini içerir.) ağrıları azalttığı sonucuna varılmıştır.

Romatoid Artrit hastaları vitamin ve mineral gereksinimlerinden özellikle kalsiyum, çinko, selenyum minerallerine ve folik asit alımına dikkat etmelidir.

Özelllikle ağrı ve şişliğin yüksek olduğu alevlenme dönemlerinde çoklu doymamış yağ asitleri takviyelerinin (örneğin omega-3 takviyesi) semptomları azalttığına dair kanıtlar bulunmaktadır. Alevlenme döneminde protein ihtiyacının artış göstereceği unutulmamalıdır.

Sağlıkla Kalın

Dyt. Nilsu Yörükeren

Paolino, S., Pacini, G., Patanè, M., Alessandri, E., Cattelan, F., Goegan, F., … Cutolo, M. (2019). Interactions between microbiota, diet/nutrients and immune/inflammatory response in rheumatic diseases: focus on rheumatoid arthritis. Reumatologia/Rheumatology, 57(3), 151–157. doi:10.5114/reum.2019.86425.

Cretoiu, S. M., & Zugravu, C. A. (2018). Nutritional Considerations in Preventing Muscle Atrophy. Muscle Atrophy, 497–528. doi:10.1007/978-981-13-1435-3_23.

Forsyth, C., Kouvari, M., D’Cunha, N. M., Georgousopoulou, E. N., Panagiotakos, D. B., Mellor, D. D., … Naumovski, N. (2017). The effects of the Mediterranean diet on rheumatoid arthritis prevention and treatment: a systematic review of human prospective studies. Rheumatology International, 38(5), 737–747. doi:10.1007/s00296-017-3912-1.

Sara, P., Elena, P., Carrie, R., & Elena, N. (2018). The Mediterranean Diet, fish oil supplements and Rheumatoid arthritis outcomes: evidence from clinical trials. Autoimmunity Reviews. doi:10.1016/j.autrev.2018.06.007.

Hagen, K. B., Byfuglien, M. G., Falzon, L., Olsen, S. U., & Smedslund, G. (2009). Dietary interventions for rheumatoid arthritis. Cochrane Database of Systematic Reviews. doi:10.1002/14651858.cd006400.pub2.